Milyonlarca çalışanı ve emekliyi doğrudan etkileyecek olan devrim niteliğindeki düzenleme için geri sayım başladı. Sosyal Güvenlik Kurumu, uzun süredir tartışılan ve sistemde tıkanıklığa yol açan maaş hesaplama yöntemini baştan aşağı değiştirmek üzere harekete geçti. Mevcut sistemde yaşanan dengesizlikleri gidermeyi ve daha adil bir yapı kurmayı hedefleyen bu çalışma, emeklilik hayali kuranlar ve halihazırda emekli olanlar için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Vatandaşların yıllardır beklediği bu adım, çalışma hayatındaki tüm dengeleri değiştirecek nitelikte.
Yapılacak olan yeni düzenlemenin merkezinde "prim gün sayısı" yer alacak. Mevcut sistemde az prim ödeyen ile çok prim ödeyen arasındaki maaş farkının kapanması ve adalet duygusunun zedelenmesi üzerine, yeni modelde "çok prim ödeyene çok maaş" ilkesi benimsenecek. Böylece çalışma hayatında daha uzun süre kalan ve sisteme daha fazla katkı sunan vatandaşların hak ettikleri karşılığı almaları sağlanacak. Prim gün sayısı, artık maaş belirlemede en temel kriter haline gelecek.
Sistemin mevcut halindeki en büyük sorunlardan biri olan prim gün sayısı ile maaş arasındaki kopukluk, yeni düzenleme ile tarihe karışacak. Örneğin, 3600 gün prim ödeyerek emekli olan bir vatandaş ile 9000 gün prim ödeyerek emekli olan bir vatandaşın aynı taban maaşı alması, sistemin sürdürülebilirliğini ve adaletini zedeliyordu. Uzmanlar, bu durumun büyük bir haksızlık yarattığını ve yeni çalışma ile bu dengesizliğin giderileceğini belirtiyor. Artık sistem, yukarı doğru kademeli bir yapıya kavuşturulacak.
2008 yılında yapılan değişiklikler sonrasında aylık bağlama oranlarının düşmesi, bugünkü sorunun temelini oluşturuyor. O tarihten sonra kök maaşların ciddi oranda erimesi ve en düşük emekli aylığı uygulamasının yaygınlaşması, sistemde büyük bir yığılmaya neden oldu. Uzmanlar, 1999 öncesi sistemde çalışırken alınan maaşın yüzde 70'ine yakın bir oranda emekli maaşına ulaşılabilirken, 2008 sonrası bu oranın dramatik şekilde düştüğünü ifade ediyor. Yeni düzenleme, bu kaybı telafi etmeyi ve maaş bağlama oranlarını daha hakkaniyetli bir seviyeye çekmeyi amaçlıyor.
Başlangıçta sadece 1 milyon kişiyi kapsayan en düşük emekli aylığı uygulaması, bugün 5 milyon kişiye ulaşmış durumda. Bu tablonun ekonomik ve sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı olmadığı belirtilirken, kök maaşların hala 11-12 bin lira seviyelerinde kaldığına dikkat çekiliyor. Hazine desteği ile 20 bin liraya tamamlanan bu maaşların, sistemin kendi dinamikleri içinde yükseltilmesi hedefleniyor. Amaç, hazine desteğine ihtiyaç duymadan, ödenen primle orantılı gerçek bir emekli maaşı sistemine geçiş yapmak.
Yürütülen çalışmaların yakın zamanda kamuoyu ile paylaşılması bekleniyor. Ülke genelindeki emekli maaşı ortalamasının 25 bin liranın altında olduğu göz önüne alındığında, yapılacak düzenlemenin önemi daha da artıyor. En kritik noktanın ise mevcut en düşük emekli maaşı olan 20 bin liranın altına düşülmemesi olduğu vurgulanıyor. Sosyal güvenlik uzmanları, gelecek olan düzenlemenin iyi ve hakkaniyetli bir yapı kuracağını, böylece yıllardır süren mağduriyetlerin sona ereceğini öngörüyor.