Emekli maaşlarıyla ilgili önemli gelişmeler yaşanıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu, mevcut sistemi yeniden yapılandırmak için kapsamlı çalışmalar başlattı. Bu çalışmaların odak noktasında, prim gün sayıları arasındaki farkların maaşlara daha adil yansıtılması yer alıyor.
Sosyal Güvenlik Uzmanı Murat Bal'ın açıklamalarına göre, yeni sistemde prim gün sayısı temel kriter haline gelecek. Şu anda yaşanan dengesizliklerin giderilmesi hedefleniyor. Özellikle az prim ödeyenlerle çok prim ödeyenler arasındaki maaş farklarının daha net ortaya konması planlanıyor.
En düşük emekli aylığı uygulamasının geçmişine bakıldığında, bu düzenleme ilk olarak 2019 yılında 1.000 lira seviyesinde başladı. O dönemde yaklaşık 1 milyon kişi bu uygulamadan yararlandı. Ancak bugün bu sayı 5 milyona ulaştı. Uzmanlar, bu artışın sosyal güvenlik sistemi açısından sağlıklı olmadığını belirtiyor. Çünkü daha fazla kişinin en düşük seviyede maaş alması, genel yapının sürdürülebilirliğini zorluyor.
Mevcut sistemde önemli bir adaletsizlik dikkat çekiyor. Örneğin, 3600 prim günüyle emekli olan bir kişi ile 9000 gün BAĞ-KUR primi ödeyerek emekli olan bir kişinin aynı maaşı alması eleştiriliyor. Yeni düzenlemeyle birlikte “az prim ödeyene az maaş, çok prim ödeyene çok maaş” prensibi uygulanacak. Bu değişiklik, prim eşitlemesi tartışmalarını da gündeme getiriyor.
Kök maaş kavramı da bu sürecin önemli bir parçası. Şu anda birçok emeklinin kök maaşı 11-12 bin lira civarında kalıyor. 20 bin liralık en düşük emekli aylığı ise hazine desteğiyle sağlanıyor. Sisteminin sürdürülebilir olması için gelir desteğinin devam etmesi gerektiği vurgulanıyor.
2008 sonrası getirilen aylık bağlama oranlarındaki düşüş, emeklilerde ciddi hak kaybına yol açtı. Örneğin, 1999 öncesi dönemde 10 bin lira maaşla çalışan bir kişi emekli olduğunda yaklaşık 7 bin lira maaş alabiliyordu. Ancak 2008 sonrası aynı maaşla emekli olan bir kişinin maaşı 3.500 lira seviyesine düştü. Bu fark, aylık bağlama oranlarının ciddi şekilde azaltılmasından kaynaklanıyor.
Emekli maaşlarının genel ortalaması da dikkat çekici. Şu anda emekli maaşı ortalaması 25 bin liranın altında seyrediyor. SGK bünyesinde yürütülen çalışmaların yakın zamanda kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Yeni düzenlemenin en kritik noktası, mevcut 20 bin liralık en düşük emekli maaşının altına düşülmemesi. Uzmanlar, yapılacak değişikliğin hakkaniyetli olacağını ve prim gün sayısına göre daha adil bir yapı oluşturulacağını öngörüyor. Bu gelişmeler, emekliler arasında büyük bir merak ve beklenti yaratıyor.
Prim gün sayısı farklarının maaşlara yansıtılması, uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin daha sağlıklı işlemesini sağlayacak. Az primle emekli olanların maaşı ile uzun yıllar yüksek prim ödeyenlerin maaşı arasındaki uçurumun kapanması hedefleniyor.
En düşük emekli aylığının 20 bin lira seviyesinde tutulması konusunda da güçlü bir irade var. Hazine desteğinin devam etmesi, kök maaşların düşük kalması nedeniyle zorunlu görülüyor.
Sonuç olarak, SGK'nın başlattığı bu çalışmalar, emekli maaşlarında yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Prim gün sayısına dayalı yeni hesaplama yöntemi, adaletsizlikleri gidermeyi ve sistemi daha sürdürülebilir hale getirmeyi amaçlıyor. Emekliler, bu düzenlemenin detaylarını sabırsızlıkla bekliyor.