Enerji sektöründe uluslararası işbirlikleri sürekli gelişir ve yeni tedarik zincirleri oluşur. Özellikle doğal gaz gibi stratejik kaynakların dağıtımı, jeopolitik dinamikleri doğrudan etkiler. Son dönemde gerçekleşen bir gelişme, Avrupa enerji piyasasında önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Azerbaycan Cumhuriyeti Devlet Petrol Şirketi (SOCAR), Azerbaycan doğal gazının Almanya ve Avusturya'ya ihracatına başlandığını duyurdu. Bu ihracat, Güney Gaz Koridoru'nun Avrupa segmenti olan Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP) üzerinden gerçekleştiriliyor. İtalya'ya ulaşan gaz, buradan Avusturya ve Almanya'daki alıcılara tedarik ediliyor. Bu gelişmeyle Avrupalı alıcıların sayısı 16'ya yükseldi.
SOCAR'ın açıklamasında şu ifadelere yer verildi: "İtalya üzerinden Avusturya ve Almanya'ya yapılan gaz tedariki, Azerbaycan gazının Avrupa'daki coğrafî erişimini daha da genişletmektedir." Bu ifade, ihracatın stratejik önemini vurguluyor. Azerbaycan doğal gazını satın alan ülke sayısının 16'ya ulaşması, kaynak çeşitlendirme çabalarının bir sonucu olarak görülüyor.
Trans Adriyatik Boru Hattı (TAP), Azerbaycan doğal gazını Avrupa'ya taşıyan Güney Gaz Koridoru'nun kilit projeleri arasında bulunuyor. Bu boru hattı, Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı'nın (TANAP) devamı niteliğinde olup Yunanistan ve Arnavutluk üzerinden İtalya'nın güneyine uzanıyor. Sistem, doğal gazın güvenli ve etkili şekilde dağıtımını sağlıyor.
Avrupa ülkeleri, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik eylemleri sonrasında Rus doğal gazına bağımlılığı azaltma yönünde adımlar atmıştı. Bu bağlamda Azerbaycan gazı stratejik bir alternatif haline geldi. Alman enerji şirketi SEFA, geçen sene Haziran ayında SOCAR ile on yıllık bir sözleşme imzaladı. Anlaşma kapsamında yılda 1 milyar 500 milyon metreküp doğal gaz tedariki öngörülüyor.
SEFA, eski adıyla Gazprom Germania olarak bilinen şirket olup 2022 enerji krizi sırasında federal hükümet tarafından desteklenerek kurtarılmıştı. Bu sözleşme, Azerbaycan gazının Almanya pazarındaki varlığını güçlendiriyor. İhracatın başlaması, söz konusu anlaşmanın uygulamaya geçişini temsil ediyor.
2025 yılında Azerbaycan, Avrupa'ya toplam 12 milyar 800 milyon metreküp doğal gaz ihraç etti. Bu rakam, bölgedeki talebin karşılanmasında önemli bir katkı sağladı. Ancak ihracatın daha da arttırılması için boru hattı kapasitesinin genişletilmesi gerektiği belirtiliyor. Bu amaçla yeni yatırımların yapılması ihtiyacı ön plana çıkıyor.
Güney Gaz Koridoru projesi, doğal gazın uzun mesafeli taşınmasında kritik rol oynuyor. TAP'ın entegrasyonu, gazın İtalya'dan diğer Avrupa ülkelerine yönlendirilmesini kolaylaştırıyor. Bu mekanizma, enerji güvenliğinin sağlanmasında etkili bir araç olarak değerlendiriliyor.
Tüm bu gelişmeler, Azerbaycan doğal gazının Avrupa enerji piyasasındaki konumunu güçlendiriyor. Almanya ve Avusturya'ya başlayan tedarik, mevcut anlaşmaların somut sonuçlarını ortaya koyuyor. İhracat hacminin artması için altyapı yatırımlarının önemi, sektör uzmanlarınca sıkça dile getiriliyor.
Sonuç olarak, bu yeni ihracat rotası enerji işbirliklerinin derinleşmesini işaret ediyor. Azerbaycan gazının daha geniş coğrafyalara ulaşması, Avrupa'nın kaynak çeşitlendirme stratejisine katkı sağlıyor. Gelecekteki kapasite genişletme çalışmaları, ihracat potansiyelini daha da yükseltebilir. Bu süreç, doğal gaz ticaretinin dinamiklerini şekillendirmeye devam edecek.
