Gıda güvenliği konuları her zaman geniş ilgi görür ve özellikle ihracat ürünlerinde yaşanan gelişmeler dikkatle takip edilir. Pestisit kullanımıyla ilgili kuralların ihlali, uluslararası ticarette önemli sorunlar yaratabilir. Son veriler, bu konuda belirli ürünlerin öne çıktığını gösteriyor.
Avrupa Komisyonu tarafından geliştirilen Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2025 yılı verilerine göre, pestisit nedeniyle en çok bildirim Hindistan'a yapıldı. Bu kapsamda Hindistan'a 124 uyarı gönderildi. İkinci sırada ise 105 bildirimle belirli bir ülke yer aldı. Bu ülkeyi sırasıyla 88 bildirimle Mısır, 48 bildirimle Çin ve 34 bildirimle Brezilya izledi.
İhraç edilen gıda ürünlerinde toplam 51 kez sınırdan geri çevirme işlemi gerçekleşti. Gümrük memurlarının Avrupa'ya sokmayıp geri gönderdiği tarım ürünlerinin başında biber geliyor. Sınırdan 27 kez geri çevrilen biberi, dokuz kez çevrilen domates ve beş kez çevrilen nar takip ediyor.
Geçen yıl içinde limon dört kez, asma yaprağı iki kez geri çevrildi. Ayrıca armut, greyfurt, mandalina ve şeftali meyveleri birer kez Avrupa'ya kabul edilmeyip iade edildi.
Biber bildirimlerinden özellikle sekiz tanesi son derece toksik bir etken madde olan formetanate kaynaklı olarak kaydedildi. Bu maddenin biberde kullanılması aslında yasak olmasına rağmen tespit edildi.
Son iki yıldır en çok bildirim alan ikinci ülke konumunun devam etmesi endişe verici bulunuyor. Özellikle 2024 yılında sınırdan en çok dönen ürünün biber olması ve bu yılın verilerinde de aynı sırada yer alması, biber üretiminde sistemik bir sorun olabileceğini düşündürüyor.
Greenpeace Direktörü Berkan Özyer, bu durumun dikkat çekici olduğunu belirtti. Pestisit analizlerinin açıklanması çağrısında bulunan Özyer, biberdeki tekrarlanan ihlallerin üretim süreçlerinde köklü bir sorun işaret ettiğini vurguladı.
Tüm bu veriler, gıda ihracatında pestisit kullanımının ne kadar kritik bir unsur olduğunu bir kez daha ortaya koyuyor. Sınır kontrollerindeki titizlik, tüketici sağlığını koruma amacıyla uygulanırken üreticiler açısından da önemli dersler içeriyor. Bildirimlerin ürün bazında dağılımı, belirli sebze ve meyvelerde daha fazla dikkat gerektirdiğini gösteriyor.
Formetanate gibi yasak maddelerin tespiti, kullanım yasaklarına rağmen nasıl sızabildiği sorusunu gündeme getiriyor. Bu tür toksik maddelerin sağlık üzerindeki potansiyel etkileri, konunun ciddiyetini artırıyor.
RASFF sisteminin etkin çalışması, Avrupa Birliği'nin gıda güvenliği standartlarını yüksek tutma kararlılığını yansıtıyor. Bildirimlerin ülke ve ürün bazında detaylı takip edilmesi, ihlallerin azaltılması için veri sağlıyor.
Sonuç olarak, 2025 yılı verileri pestisit kalıntısı sorununda belirli ürünlerin ön plana çıktığını net biçimde ortaya koyuyor. Biber ve domates gibi yaygın ihraç ürünlerinin geri çevrilme oranları, üretim ve denetim süreçlerinin gözden geçirilmesini zorunlu kılıyor. Gelecek yıllarda benzer ihlallerin önlenmesi, hem ihracatçıların hem de tüketicilerin ortak beklentisi haline geliyor.
