Otomotiv endüstrisi son dönemde yoğun bir tartışmanın odağında yer alıyor. İhracatın büyük kısmını Avrupa pazarına yapan sektör, yeni düzenlemelerle karşı karşıya kalırken, geleceğe dair belirsizlikler artıyor. Bu gelişmeler, hem üretim hem de ticaret açısından kritik önem taşıyor. Yatırımlar, tedarik zincirleri ve rekabet gücü gibi unsurlar, önümüzdeki yılları doğrudan şekillendirecek.
Avrupa Komisyonu'nun Aralık 2025'te paylaşılan taslak otomobil paketi, yeşil dönüşümü ve sektörün rekabetçiliğini hedefliyor. Pakette, 2035'ten itibaren benzinli ve dizel araç ruhsatlarının yasaklanması öngörülüyor. Yeni planla otomobillerin yüzde 90'ının sıfır emisyonlu olması hedeflenirken, kalan yüzde 10'u hibrit veya geleneksel modeller kapsayabilecek. Bu geçiş, emisyon standartlarını kökten değiştirecek nitelikte.
En dikkat çeken unsur ise teşviklerde "Made in EU – AB'de Üretilmiştir" koşulunun getirilmesi. Bu uygulama, burada üretilen ancak Avrupa'da montajlanan milyarlarca dolarlık parçaları etkileyebilir. Sektör temsilcileri, bu vurgunun dış tedarikçileri zorlayacağını ve tedarik zincirlerini zayıflatacağını belirtiyor. Çinli üreticiler karşısında rekabet gücünün azalması da ayrı bir endişe kaynağı.
Otomotiv Sanayii Derneği (OSD) Başkanı Cengiz Eroldu, paketin yatırım ortamını ve ekonomiyi tehdit ettiğini vurguluyor. "Made in EU" vurgusunun riskler barındırdığını belirten Eroldu, Gümrük Birliği'nin işlevini yitirebileceğini söylüyor. Eşit değerlendirilmenin stratejik bir gereklilik olduğunu ekleyerek, dışlanma ihtimaline karşı uyarıyor.
Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Başkanı Yakup Birinci ise Avrupa için önemli bir tedarik ve ticaret ortağı olunduğunu hatırlatıyor. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA) raporuna göre, 2025 ilk yarısında Avrupa pazarındaki araçların yüzde 5'i buradan üretildi. Tedarik sanayisi ihracatı 14 milyar euroyu bulurken, bu uygulamanın Avrupa üreticilere yıllık 10 milyar euro ek maliyet getirebileceği hesaplanıyor.
Bosch, Valeo, ZF Group gibi küresel firmalar, burayı üretim, mühendislik ve Ar-Ge üssü olarak görüyor. Bu yatırımların riske girmesi, uzun vadeli planları etkileyebilir. Paket, Euro 7 emisyon standartları ve GSR2 gibi genel güvenlik düzenlemelerini de kapsayan yeşil dönüşüm odaklı. Avrupa Parlamentosu ve Konseyi onayıyla birkaç ay içinde son hali alınacak.
İhracat performansı ise olumlu seyrediyor. 2025 Ocak-Kasım döneminde üretim yüzde 4 artarak 1 milyon 295 bin 31 adede ulaştı. Traktör dahil toplam 1 milyon 320 bin 119 adet oldu. İhracat yüzde 12,3 artışla 37,8 milyar dolara yükseldi. En fazla ihracat Almanya'ya 6 milyar 143 milyon dolar (yüzde 39 artış), Fransa'ya 4 milyar 398 milyon dolar (yüzde 15 artış) ve Birleşik Krallık'a 3,9 milyar dolar (yüzde 2 artış) yapıldı. Sektör, 200'den fazla ülkeye satış yaparak en fazla ihracatçı konumunu korudu.
2026 beklentileri de umut verici. Üretim ve ihracatta yüzde 10 civarında artış öngörülüyor. BYD'nin Manisa'daki fabrikası ile tedarik sanayinde kapasite genişlemesi bekleniyor. Bu gelişmeler, iç pazardaki daralmaya rağmen dış talebin gücünü gösteriyor.
Otomotiv sektörü AB paketi tartışmaları, yeşil mutabakat ve emisyon hedefleriyle birleşince daha da karmaşık hale geliyor. Sıfır emisyonlu araç oranı artışı, hibrit geçişi ve teşvik koşulları, tedarikçileri yeniden konumlandırmaya zorluyor. Çin rekabeti karşısında Avrupa'nın kendi iç pazarını koruma çabası anlaşılır olsa da, uzun süreli ortaklıklar riske atılıyor.
Sektör liderleri, aday ülke statüsünün göz önünde bulundurulmasını istiyor. Gümrük Birliği'nin güncellenmesi ve eşit muamele talepleri yükseliyor. Paketin finali, milyarlarca dolarlık ticareti doğrudan etkileyecek.
Otomotiv ihracat rekoru 2025 verileri, sektörün dayanıklılığını kanıtlıyor. Almanya Fransa lider pazarlar, üretim artışı ve 2026 yüzde 10 büyüme beklentisi olumlu sinyaller veriyor. Ancak AB otomotiv paketi made in eu riski, dışlanma endişesini büyütüyor.
Yeşil dönüşüm maliyetleri, Euro 7 standartları ve GSR2 düzenlemeleri, yatırımları şekillendiriyor. Tedarik zinciri zayıflama ihtimali, küresel rekabette handikap yaratabilir. BYD gibi yeni oyuncular ise fırsatlar sunuyor.
Sonuçta, otomotivciler AB paketi endişesiyle zor bir dönemden geçiyor. 37,8 milyar dolar ihracat başarısı, 1,3 milyon adet üretim rekoru ve 2026 artışı umut verse de, made in eu teşvikleri ve sıfır emisyon hedefleri dışlanma riski taşıyor. Sektör görüşleri eşitlik talep ederken, paket finali belirleyici olacak. Otomotiv AB düzenlemeleri haberleri, önümüzdeki aylarda daha da yoğunlaşacak.
