Büyükşehir hayatı son yıllarda birçok kişi için yeniden değerlendiriliyor. Yoğun tempo, artan maliyetler ve günlük zorluklar, alternatif arayışlarını tetikliyor. Özellikle megakentteki yaşamın sürdürülebilirliği sorgulanırken, sessiz bir hareketlilik dikkat çekiyor. İnsanlar, daha dengeli bir hayat için kararlar almaya başlıyor ve bu süreç giderek yaygınlaşıyor.
Son yıllarda İstanbul'dan ayrılanların sayısı dikkat çekici seviyelere ulaştı. 2023'te 581 binin üzerinde kişi başka illere taşındı. 2024'te bu rakam yaklaşık 369 bin olarak kaydedildi. Toplamda son iki yılda 950 bin 783 kişi megakenti terk etti. Bu göç dalgası, yalnızca adres değişikliği değil, geçim hesabının tamamen yeniden kurulması anlamına geliyor. Pahalılığın baskısı altında kalan haneler, daha uygun koşullara yöneliyor.
Kira fiyatları bu göçün en büyük tetikleyicilerinden biri. 2025 itibarıyla İstanbul'da ortalama kira bedeli 33 bin liranın üzerine çıktı. Önceki yıl ortalama 25 bin lira civarındayken yaşanan artış, birçok aileyi zor durumda bırakıyor. Gıda fiyatlarındaki yükseliş de cabası. Alım gücünün daralmasıyla birlikte, temel ihtiyaçlar bile bütçeyi sarsıyor. Emekliler için sabit gelirler yetersiz kalırken, çalışanlar borçlarla boğuşuyor.
Trafik yoğunluğu ise ayrı bir yük. Günlük işe gidiş gelişler saatler alıyor, zaman ve enerji kaybı yaratıyor. Sosyal hayat neredeyse ortadan kalkıyor. Dışarıda bir çay içmek, yemek yemek bile lüks haline gelmiş. Ulaşım masrafları ve fiziksel yorgunluk, özellikle yaşlılar için dayanılmaz boyutlara ulaşıyor. Sağlık hizmetlerine erişim de büyük sorun. Randevu almak zorlaşmış, kalp gibi ciddi rahatsızlıklar için bile gece saatlerinde sistem deneniyor ama sonuç alınamıyor.
Deprem kaygısı da kararları etkiliyor. Marmara bölgesindeki olası büyük deprem riski, birçok kişiyi daha güvenli ve sakin yerlere yöneltiyor. Eğitim ve daha iyi konut koşulları arayışı da göç nedenleri arasında öne çıkıyor. Genel olarak iller arası göçte geçen yıl yaklaşık 2,7 milyon kişi yer değiştirdi. Bunun önemli kısmı daha iyi yaşam şartları için gerçekleşti.
Göç edilen başlıca kentler arasında Ankara, İzmir, Antalya ve Bursa dikkat çekiyor. Antalya özellikle popüler. Kasım 2025 itibarıyla ortalama kira 25-26 bin lira bandında seyrediyor. Bu fark, birçok aile için belirleyici oluyor. Mesafelerin kısalması, doğal gıda erişimi ve daha rahat bir ritim, yeni hayatı cazip kılıyor.
Bir emekli, yaklaşık 20 yıl önce emeklilik sonrası yaşadığı zorlukları anlatıyor. Kendi evi olmasına rağmen giderler nedeniyle İstanbul ile memleketi Tunceli arasında bölünmüş bir hayat sürüyor. Yazları bağ bahçe işleriyle uğraşıyor, eve kapanmıyor. Kışları çocuklarının yanına geliyor. "Ay sonu gelene kadar sosyal bir hayatımız yok. Evimize kapanıp kalıyoruz" diyor. Emekli maaşıyla geçim sıkıntısı çekiyor. Dışarıda çay içmek, yemek yemek imkansız hale gelmiş. "Bir yere gidip bir çay içemediğin, bir yemek yiyemediğin yerde gezmenin de anlamı kalmıyor." Ulaşım otobüs ve minibüsle zor, fiziksel olarak yorucu. Sağlık randevusu alamıyor, kalp rahatsızlığında gece denemelerine rağmen sonuç yok. "Emekliler için çok zor bir şehir oldu. Doğusu batısı fark etmiyor artık."
Başka bir örnekte sağlık çalışanı bir aile, eşin tayin hakkı ile Antalya'ya taşındı. Pandemi döneminde fırsat çıktığında bir günde karar verdiler. İstanbul'da yoğun tempo hakimdi. "İş ve ev dışında bir şey yapamıyorduk. Sürekli bir koşuşturma vardı." Nöbetli işler, ikinci işler, borçlar derken tatil bile nadir. "İstanbul'da bir plan yapıyorsun ama bir yere gitmek bütün gününü alıyor. İş, ev, borç derken başka bir şeye zaman kalmıyordu." "Bunu şimdi yapmazsak bir daha hiç yapamayız dedik."
Antalya'da hayat değişmiş. "Burada her yer her yere yakın. Dağa çıkıp hava alabiliyorsun, sahile inip denize girebiliyorsun." Gıda fiyatları düşük, doğal ürünler pazarda uygun. "İstanbul'da 10 lirayken burada iki liraydı." Çalışmaya devam ediyor ama "Çok çok rahatım diyemem ama İstanbul'la kıyasladığımda daha iyi." Aileden uzaklık zorluyor. "Çat kapı gidememek bazen çok vuruyor." Yine de pişman değiller. "Hayat ne getirir bilemeyiz ama şu an burada olmaktan memnunuz."
Bu hikayeler, sessiz göçün yalnızca rakamlarla sınırlı olmadığını gösteriyor. Orta ve yüksek eğitimli kişiler, emekliler, çalışan aileler bu akıma katılıyor. Pahalılık genel bir sorun olsa da megakentte daha baskın. Zaman kaybı, sosyal hayatın daralması ve enerji tükenişi, ayrılık kararlarını hızlandırıyor.
İstanbul sessiz göç istatistikleri, önümüzdeki dönemde daha da artabilir. Kira pahalılığı, trafik çilesi ve sağlık erişim zorlukları, milyonları düşündürüyor. Göç edilen iller Ankara İzmir Antalya Bursa öne çıkarken, yeni hayat dengesi arayışı sürüyor.
Emekli göçü ve aile taşınmaları, geçim hesabı yeniden kurma çabası. Doğal yaşam, kısa mesafeler ve uygun maliyetler, yeni adresleri cazip kılıyor. Ancak aile bağlarının kopması gibi fedakarlıklar da var.
Sonuçta, İstanbul pahalılık göç dalgası sessiz ama güçlü bir şekilde devam ediyor. 950 bin ayrılan, kira 33 bin TL şoku, Antalya Bursa gibi alternatifler, emekli ve aile hikayeleriyle tablo netleşiyor. Bu sessiz göç, yaşam tarzı değişikliğinin habercisi. Önümüzdeki yıllar, megakentten ayrılışların seyrini daha da belirginleştirecek. İstanbuldan göç edenler haberleri, herkesin konuştuğu bir gerçek haline geldi.
