Hayatın karmaşasında yönünü kaybetmiş hisseden herkes, bir rehber arar. Peki, bu rehberin en güvenilir olanı hangisi olabilir? İnsanlık tarihi boyunca pek çok öğreti ortaya çıkmış olsa da, hiçbirisi bir kitabın sunduğu kadar kapsamlı ve kalıcı bir yol göstericilik vaat etmemiştir.
Kur'an, Allah'tan Peygamber Muhammed'e vahyedilen ilahi bir mesajdır. Bu kitap, yalnızca bir metin değil, âlemlerin Rabbi tarafından insanlığa gönderilen en mükemmel kelamdır. Onu özel kılan şey, lafız ve mana bakımından tamamen ilahi oluşudur; Peygamber'in kendi sözü olamayacak kadar üstün bir üslup ve derinlik taşır. Kur'an'ın her cümlesi, insanın doğru yolu bulmasına rehberlik eden bir alâmet niteliğindedir.
Kur'an'ın neden uymamız gereken bir rehber olduğu, onun mucizevi yönlerinde açıkça görülür. Öncelikle, edebi üstünlüğü benzersizdir. Fesahat, belağat ve icaz açısından eşsiz bir şahestir; az sözle çok anlam ifade eder, teşbihler, mecazlar ve diğer edebî sanatlarla doludur. Peygamber'in, edebiyat eğitimi almamış bir kişi olduğu düşünüldüğünde, bu kitabın onun eseri olması imkânsızdır. Arap edebiyatının zirvesinde olduğu bir dönemde, herkesin hayran kaldığı bu kelam, açıkça ilahi bir mucizedir.
Kur'an, sadece edebi değil, içerik bakımından da mucizelerle doludur. Fizik, kimya, biyoloji, astronomi ve kozmoloji gibi alanlarda, o dönemin insanlarının bilmesi mümkün olmayan bilgiler içerir. Örneğin, evrenin genişlemesi, yerin katmanları veya embriyolojik gelişim gibi konular, modern bilimin ancak yüzyıllar sonra keşfettiği gerçekleri haber verir. Geçmişteki tarihî olayları doğru aktarır, geleceğe dair haberler verir ve bunların doğruluğu zamanla ortaya çıkar. Bütün bunlar, Peygamber'in kendi bilgisiyle üretemeyeceği ayrıntılardır.
En önemlisi, Kur'an'ın yapısal mucizesidir. Geniş hacmine rağmen hiçbir çelişki içermez. Eğer insan eseri olsaydı, mutlaka karışıklıklar olurdu; oysa her âyet birbiriyle mükemmel uyum içindedir. Bu özellik, Kur'an'ın Allah katından geldiğinin en güçlü kanıtlarından biridir.
Kur'an âyetleri, muhkem ve müteşâbih olarak ikiye ayrılır. Muhkem âyetler, hayatta uygulanacak hükümleri içeren esaslardır; Kitab'ın anası olarak nitelendirilir. Bu âyetler, insanları yanlışlardan koruyan, kargaşayı önleyen ilkeleri barındırır. Kur'an'ın iniş amacı da budur: Bu ilkeleri insanlara uygulatmak, onları doğru yola iletmek. Müteşâbih âyetler ise birden fazla anlama gelen cümlelerdir; bu özellik, Kur'an'ın çağlar boyunca tazeliğini korumasını sağlar ve uzmanlar tarafından te'vil edilir.
Kur'an'a uymak, bu muhkem ilkeleri hayatımıza geçirmekle mümkün olur. O, yalnızca okunan bir kitap değil, yaşanan bir rehberdir. İnsanlığın saadeti için indirilmiştir; dünya ve ahiret huzurunu sağlar. Peygamberlerin mesajları gibi, kendi toplumunun diliyle gönderilmiştir ki anlaşılabilsin. Bugün farklı dillerde yaşayan milyarlarca insan için de meal ve tercüme yoluyla ulaşılabilir olmalıdır. Anlaşılır bir şekilde aktarılmadıkça, mesajın gücü tam olarak hissedilemez.
Kur'an, tüm insanlığın peygamberi olan Muhammed'e indirildiği için, muhatabı bütün insanlıktır. O'na uymak, Allah'ın rızasını kazanmak, hak ile bâtılı ayırmak ve hayatı anlamlı kılmaktır. Eğer bu ilahi mesaja sırt dönülürse, insan kendi zararınadır; çünkü Kur'an, özür ve uyarı olarak gönderilmiş bir nurdur.
Kur'an'ın tertibi ve anlaşılırlığı konusunda dikkat edilmesi gereken noktalar da vardır. Âyetler parça parça inmiş, olaylara göre rehberlik etmiş ve toplumları dönüştürmüştür. Bugün onu anlamak için, bütünlüğünü göz önünde bulundurarak okumak esastır. Meal çalışmaları, bu mesajı kendi dilimizde en yalın şekilde sunar ki herkes faydalanabilsin.
Sonuç olarak, Kur'an'a uymak bir tercih değil, insan olmanın gereğidir. O, karanlıkta ışık, fırtınada sığınak gibidir. Mucizeleriyle Allah'ın varlığını ve birliğini kanıtlar, ilkeleriyle hayatı güzelleştirir. Bu ilahi rehberi merkeze aldığımızda, hem bireysel hem toplumsal huzur mümkün olur. Kur'an'ı anlamak ve uygulamak, en büyük nimettir; onu terk etmek ise en büyük kayıptır. Bu eşsiz kitaba yönelmek, gerçek özgürlüğe ve saadete giden yoldur.