Esrar tüketimi, son yıllarda küresel çapta tartışılan bir konu haline gelmiş durumda. Özellikle gençler ve yetişkinler arasındaki kullanım alışkanlıkları, sağlık uzmanlarını yeni ölçüm yöntemleri geliştirmeye yöneltiyor.
İngiltere'de gerçekleştirilen bir araştırma, esrarın ana etken maddesi THC'nin sağlık risklerini birim bazında değerlendiriyor. THC, tam adıyla tetrahidrokannabinol, esrarda sarhoşluk benzeri etki yaratan temel bileşen olarak biliniyor.
Araştırmacılar, haftalık THC tüketiminin belirli bir seviyeyi aşması halinde risklerin belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. Bu çalışma, University of Bath'tan psikolog ve bağımlılık araştırmacısı Rachel L. Thorne liderliğinde yürütüldü ve sonuçları Ocak 2026'da Society for the Study of Addiction dergisinde yayımlandı.
Çalışmada kullanılan yaklaşım, alkoldeki standart içki hesabına benzer bir sistem öngörüyor. Bir THC birimi, 5 miligram THC olarak tanımlandı. Bu yöntemle, farklı esrar ürünlerinin tüketimi karşılaştırılabilir hale geliyor.
Araştırma verileri, CannTeen adlı uzun süreli bir projeden elde edildi. Bu projede, 16-17 yaş arası 85 genç ve 26-29 yaş arası 65 yetişkin katılımcı yer aldı. Katılımcıların tüketim alışkanlıkları bir yıl boyunca düzenli olarak kaydedildi ve sonunda klinik değerlendirmeler yapıldı.
Bu değerlendirmeler sayesinde, sorunsuz kullanım ile esrar kullanım bozukluğu arasındaki sınırlar belirlendi. Esrar kullanım bozukluğu, kişinin tüketimi kontrol edememesi, günlük hayatında sorunlar yaşamasına rağmen devam etmesi olarak tanımlanıyor. Okul, iş veya aile sorumluluklarının aksaması, bırakma girişimlerinde huzursuzluk ve uyku sorunları gibi yoksunluk belirtileri bu duruma eşlik ediyor.
Gençlerde riskli eşik değer, haftada yaklaşık 6 THC birimi yani 30 miligram THC olarak hesaplandı. Yetişkinlerde ise bu değer yaklaşık 8 THC birimi, yani 40 miligramın biraz üzerine çıkıyor. Orta ve ağır düzeydeki bozukluklarda eşikler daha yüksek seviyelere ulaşıyor.
Araştırma ekibi, tamamen risksiz tüketim seçeneğinin yalnızca hiç kullanmamak olduğunu net bir şekilde vurguluyor. Bu nokta, çalışmanın en önemli mesajlarından biri olarak öne çıkıyor.
Alkol araştırmalarından esinlenen bu THC birimleri sistemi, halk sağlığı iletişiminde faydalı olabilir. Hamburg Eppendorf Üniversite Hastanesi Bağımlılık Araştırmaları Merkezi'nden Jakob Manthey, eşik değerlerin anlaşılırlığı artırdığını belirtiyor ancak bir uyarıda bulunuyor.
Manthey'e göre, bu sınırlar eşik altındaki tüketimin zararsız olduğu algısı yaratmamalı. Esrar, alkolden daha karmaşık bir madde çünkü yalnızca THC değil, başka etken maddeler de içeriyor. Tüketim şekli, sigara, buharlaştırıcı veya yenilebilir ürünler olması dozu ve etkiyi önemli ölçüde değiştiriyor.
Çalışmanın güçlü yanı, aynı kişilerin uzun süre izlenmesi olsa da örneklem büyüklüğü 150 kişiyle sınırlı kaldı. Ayrıca tüketilen ürünlerin THC oranları laboratuvar analizi yerine dış kaynaklara dayalı tahminlerle belirlendi.
Bu nedenle sonuçlar kesin sınırlar değil, ilk bilimsel referans noktaları olarak kabul ediliyor. Yine de genel tablo açık: Haftalık THC miktarı yükseldikçe bağımlılık riski de paralel olarak artıyor.
Bu eşikler, tanı ve tedavi süreçlerinde doktorlara yardımcı olabilir. Terapistler, danışanlara haftalık THC birimi tüketimini sorarak riski daha net değerlendirebilecek. Mevcut tıbbi kılavuzlarla da uyumlu olan bu yaklaşım, kullanım sıklığı, miktarı ve esrar gücünü temel risk faktörleri olarak görüyor.
Standart THC birimi sistemi, gelecekte tüketim verilerini daha karşılaştırılabilir kılabilir. Ancak tek başına davranış değişikliği yaratması beklenmiyor çünkü erişim kolaylığı, reklamlar ve gençleri koruma düzenlemeleri gibi faktörler de etkili.
En büyük pratik zorluk, kullanıcıların çoğunun tükettiği esrarın THC oranını bilmemesi. Özellikle yasa dışı kaynaklar veya evde yetiştirilen ürünlerde bu oran belirsiz kalıyor. Jakob Manthey, mevcut düzenlemelerle THC birimlerinin yaygın anlatılmasının zor olduğunu belirtiyor.
İngiliz nöropsikofarmakolog David Nutt ise çalışmayı önemli bir adım olarak değerlendiriyor. Haftalık tüketim için bağımlılık riskini azaltma tahmini sunduğunu söylüyor ve alkolde olduğu gibi THC birimlerinin etiketlendiği düzenlenmiş bir piyasa çağrısı yapıyor.
Sonuç olarak, THC birimleri muğlak ifadeleri somutlaştırıyor ancak sağlık korumada tek başına yeterli değil. Güvenilir bilgi, etkili önleme politikaları ve gerektiğinde tüketimi azaltma veya bırakma kararlılığı hala en belirleyici unsurlar olarak kalıyor. Bu gelişmeler, esrar kullanımının risklerini daha bilimsel bir çerçevede tartışmaya açıyor.