Uluslararası diplomasi arenasında son günlerde önemli bir hareketlilik yaşanıyor. Birleşmiş Milletler'in en kritik organlarından biri olan Güvenlik Konseyi, yıllardır tartışılan yapısal sorunlarıyla yeniden gündeme geliyor. Bu tür reform çağrıları, dünya barışından güvenlik stratejilerine kadar birçok alanı etkileyebilecek potansiyele sahip. İnsanlar, Konsey'in günümüz gerçeklerini ne kadar yansıttığını sorgularken, yeni talepler ayrı bir heyecan yaratıyor.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, Güvenlik Konseyi'nin mevcut halinin 1945 sonrası savaş dönemi dünyasını yansıttığını belirterek, 21'inci yüzyıla uygun hale getirilmesi gerektiğini vurguladı. Wadephul, karar alma süreçlerindeki sık sık yaşanan tıkanıklıkları gerekçe göstererek, geniş kapsamlı reformların kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Özellikle küresel güney ülkelerine daha güçlü bir rol verilmesi için yoğun çaba sarf edeceklerini açıkladı.
Bu reform baskısı, Almanya'nın uluslararası alandaki konumunu güçlendirme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Wadephul, futbol terimiyle rekabeti tanımlayarak, uluslararası ortaklar için her mevkide hazır olunması gerektiğini söyledi. Almanya, iklim politikalarını küçük ada devletleriyle yakın istişare içinde şekillendirirken, benzer bir yaklaşımı küresel ortaklıklarda da benimseyecek.
2026 yılında Hint-Pasifik bölgesi, Afrika ve Latin Amerika ile yeni ortaklıklar kurulması planlanıyor. Daha önce Avrupa ve Asya odaklı angajmanlar ön plandayken, bu genişleme Berlin'in küresel etkisini artırma hedefini ortaya koyuyor. Wadephul, BM'nin 80'inci kuruluş yıl dönümünde Federal Meclis'te yaptığı konuşmada, örgütün hala 20'nci yüzyıl izlerini taşıdığını belirterek, 21'inci yüzyıla taşınması zorunluluğunu dile getirdi.
Özellikle Afrika kıtasının BM sisteminde daha fazla temsil edilmesi gerektiği vurgusu dikkat çekiyor. Başbakan Friedrich Merz, Kasım ayında Angola'daki AB-Afrika zirvesinde, Güvenlik Konseyi'nde Afrika'dan iki daimi üye olması yönünde destek verdi. Merz, Avrupa ve Afrika'nın BM'deki oyların yüzde 40'ından fazlasını temsil ettiğini hatırlatarak, Afrika'nın uluslararası alanda kıtanın ağırlığını yansıtacak şekilde daha iyi konumlandırılması gerektiğini belirtti.
Güvenlik Konseyi'nin mevcut yapısı, 15 üyeden oluşuyor. Bunlardan beş tanesi daimi üye: ABD, Çin, Rusya, Birleşik Krallık ve Fransa. Bu ülkeler, İkinci Dünya Savaşı'nın galipleri ve nükleer güç sahibi devletler olarak veto hakkına sahip. Kalan 10 üye ise geçici olup, her iki yılda bir yenileniyor. Toplam 193 üye ülkesi bulunan BM'de bu yapı, uzun süredir eleştirilerin hedefinde.
Almanya, 2027-2028 dönemi için Güvenlik Konseyi'nde geçici üyelik için adaylığını koydu. Batı Avrupa ve Diğerleri Grubu'ndan Avusturya ve Portekiz ile yarışacak olan Almanya, üç ülkeden ikisinin seçileceği Haziran seçimlerine hazırlanıyor. Bu adaylık, reform çağrılarının pratikteki yansıması olarak değerlendiriliyor.
BM Güvenlik Konseyi reformu haberleri, son dönemde en çok merak edilen konular arasında yer alıyor. Almanya BMGK baskısı, daimi üyelik tartışmaları ve Afrika temsil hakkı talepleriyle uluslararası gündemi domine ediyor. Küresel güney ülkeleri rolü artırımı, karar tıkanıklıkları çözümü gibi başlıklar sıkça aranır hale geldi.
Wadephul'un 27 Eylül 2025'te BM Genel Kurulu'ndaki hitabı ve sonraki açıklamaları, Almanya'nın kararlılığını gösteriyor. Reform olmadan Konsey'in etkinliğinin azalacağı uyarısı, birçok ülke tarafından paylaşılıyor. Özellikle veto mekanizmasının yarattığı engeller, acil müdahale gereken krizlerde sorun yaratıyor.
Bu gelişmeler, BM'nin geleceğini şekillendirebilecek nitelikte. Almanya'nın öncülüğünde küresel güneyin sesinin daha fazla duyulması, dengeleri değiştirebilir. Afrika daimi üyelik desteği, kıtanın uluslararası ağırlığını artıracak adımların habercisi.
BMGK adaylık yarışı, Almanya Avusturya Portekiz rekabetiyle dikkat çekiyor. İki koltuk için üç ülkenin mücadelesi, diplomatik kulisleri hareketlendiriyor. Reform talepleri gerçekleşirse, Konsey'in yapısı kökten değişebilir.
Sonuçta, Almanya'dan BM Güvenlik Konseyi reform baskısı, dünya siyasetini etkileyecek bir süreç başlatıyor. 21'inci yüzyıl yansıması talebi, Afrika temsil artırımı, daimi üyelik tartışmaları ve küresel ortaklıklar, hepsi bir araya gelince büyük resim ortaya çıkıyor. Önümüzdeki yıllar, bu çağrıların ne kadar karşılık bulacağını gösterecek. BMGK reform gelişmeleri, herkesin yakından izlediği bir konu haline geldi.
