Sosyal medya platformlarının genç kullanıcılar üzerindeki etkileri uzun süredir tartışma konusu olur ve bazı ülkeler bu konuda radikal önlemler alır. Özellikle çocukların dijital ortamda karşılaştığı riskler, yasal düzenlemeleri zorunlu kılar. Son dönemde uygulamaya konulan bir yasak, bu tartışmaları yeniden alevlendirdi ve geniş yankı uyandırdı.
Avustralya'da 10 Aralık tarihinde yürürlüğe giren yasa, 16 yaş altı kullanıcıların sosyal medya hesaplarını hedef alıyor. Yasanın ilk ayında 4,7 milyondan fazla hesap kapatıldı, donduruldu veya erişimi kısıtlandı. Bu önlem, Instagram, TikTok, Snapchat, Facebook, YouTube, X, Reddit ve Twitch gibi platformları kapsıyor. Roblox, WhatsApp ve Facebook Messenger gibi uygulamalar ise kapsam dışı bırakıldı.
Platformlar arasında Meta'ya ait hizmetler en yüksek rakamlara ulaştı. Instagram'da 331 bin, Facebook'ta 173 bin ve Threads'te 40 bin hesap kapatıldı. Bu rakamlar, yasanın uygulanmasındaki kararlılığı ortaya koyuyor. Hükümet, sosyal medya şirketlerinin çocuk güvenliği konusunda daha fazla sorumluluk almasını amaçlıyor.
Başbakan Anthony Albanese, gelişmeleri değerlendirerek platformların ciddi çaba gösterdiğini belirtti. eSafety Komiserliği'nin raporlarına atıfta bulunan Albanese, "Bu sonuçlar, neden bu kararı almamız gerektiğini açıkça gösteriyor. Çocuklarımızın gerçek bir çocukluk yaşamasını istiyoruz ve ebeveynlerin yanlarında olduğumuzu bilmelerini sağlamayı istiyoruz" ifadelerini kullandı. Bu açıklama, yasanın arkasındaki temel motivasyonu yansıtıyor.
eSafety Komiseri Julie Inman Grant ise ilk haftalarda kayda değer sonuçlar elde edildiğini vurguladı. Ancak platformların tam uyumunu değerlendirmek için henüz erken olduğunu ekledi. Grant'in açıklamaları, sürecin devam eden bir denetim gerektirdiğini gösteriyor.
Meta şirketi, yasaya ilişkin görüşlerini paylaşarak yaş doğrulama ve ebeveyn onayı süreçlerinde sorumluluğun şirketlere ait olması gerektiğini savundu. Şirket, çocukların yasağı aşmak için farklı uygulamalara yönelmesini engellemenin tek yolunun bu olduğunu belirtti. Bu yaklaşım, uygulama zorluklarına dikkat çekiyor.
Reddit platformu ise yasaya karşı hukuki adım attı. Şirket, yasanın uygulanma biçimine itiraz ederek dava açtı. Bu dava, düzenlemenin uluslararası platformlar üzerindeki etkisini tartışmaya açıyor.
Yasaya uymayan şirketler ağır yaptırımlarla karşı karşıya kalıyor. Uyum sağlamayan platformlar, 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar para cezası riski taşıyor. Bu ceza miktarı, yaklaşık 28,5 milyon euroya denk geliyor ve caydırıcılığı artırmayı hedefliyor.
Tüm bu gelişmeler, çocuk ve gençlerin dijital ortamda korunması tartışmasını derinleştiriyor. Yasanın ilk ayındaki rakamlar, önlemin kapsamını ve etkisini somut biçimde ortaya koyuyor. Platformların uyum süreci ve hukuki itirazlar, konunun ilerleyen dönemde nasıl şekilleneceğini belirleyecek önemli unsurlar arasında yer alıyor.
Sonuç olarak, Avustralya'daki bu uygulama sosyal medya devlerini harekete geçirirken, çocuk güvenliği konusunda küresel bir örnek oluşturuyor. Ebeveynlerin desteklendiği vurgusu ve gerçek çocukluk deneyimi hedefi, yasanın temel dayanaklarını oluşturuyor. Gelişmelerin takip edilmesi, benzer düzenlemelerin başka ülkelerde de gündeme gelip gelmeyeceğini gösterecek.