Uluslararası alanda Orta Doğu'daki gelişmeler yakından takip ediliyor. Ekonomik zorlukların tetiklediği halk tepkileri sokaklara taşındı ve olaylar kısa sürede büyüdü. Bu durum bölgesel istikrarı etkileyecek boyutlara ulaştı.
Protestolar geçim sıkıntısıyla başladı ve 10. güne ulaştı. Tahran Büyük Çarşısı'nda esnafın kepenk kapatmasıyla başlayan eylemler hızla rejim karşıtı bir harekete evrildi. Gösteriler başkentten sınır bölgelerine yayıldı. Polis tarihi çarşıya zırhlı araçlarla müdahale etti ve bu operasyon olayların dönüm noktası oldu.
Çarşı içinde barikat kuran protestocular oturma eylemi yaptı. Polis biber gazı ve tazyikli su kullandı. Gece saatlerinde araçlar ile rejim sembolleri ateşe verildi. Çatışmalar şiddetlenirken yüzlerce kişi yaralandı ve binden fazla kişi gözaltına alındı. Resmi açıklamalara göre ölü sayısı 35'e yükseldi.
Gösterilerin temel nedeni İran Riyali'nin değer kaybı ve genel geçim zorluğu olarak gösteriliyor. ABD yaptırımlarının ağırlaştırdığı ekonomik kriz yönetim karşıtı tepkileri körükledi. Göstericiler Hamaney karşıtı sloganlar attı bazı gruplar ise Pehlevi yanlısı ifadeler kullandı. Bu çeşitlilik eylemlerin farklı kesimlerden destek aldığını ortaya koyuyor.
Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan protestoculara seslenerek ekonomik gerçeklere dikkat çekti. Yaptırımların petrol gelirlerini kısıtladığını belirten Pezeşkiyan daha fazla kaynak taleplerine yanıt verdi. Muhaliflere yönetimi devralma çağrısı yaparak siyasi bir meydan okuma yaptı.
Uluslararası toplumdan tepkiler yükseldi. ABD Başkanı Donald Trump barışçıl gösterilere şiddet uygulanması halinde müdahale sinyali verdi. Bu açıklama İran yönetimini zor durumda bırakabilir ve yaptırımların artırılması tartışmasını başlattı.
Tahran Büyük Çarşısı'nın tarihi değeri müdahaleyi daha anlamlı kıldı. Yüzyıllık ticaret merkezi protestoların sembolü haline geldi. Zırhlı araç konvoyu direnişi kıramadı ve eylemler genişledi. Biber gazı ile tazyikli su kullanımı yaralı sayılarını artırdı.
Gözaltına alınanların sayısı bini geçti resmi ölü rakamı ise 35 olarak doğrulandı. Bu bilanço olayların vahametini gözler önüne seriyor. Protestocuların barikat ve ateşli eylemleri rejim karşıtlığını pekiştirdi. Gece boyunca süren çatışmalar sokakları karıştırdı.
Pezeşkiyan'ın açıklaması ekonomik zorlukları kabul ederken yönetimi savundu. Yaptırımların dış kaynaklı etkisini vurgulayan Cumhurbaşkanı muhaliflere meydan okudu. Bu sözler iç gerilimi daha da yükseltebilir.
Trump'ın müdahale tehdidi uluslararası boyutu güçlendirdi. Barışçıl eylemlere şiddet durumunda adım atılacağı sinyali İran'ı köşeye sıkıştırabilir. Bu gelişme diğer ülkelerin tutumunu da etkileyebilir.
Protestoların sınır eyaletlere sıçraması ülke geneline yayılma riskini artırdı. Ekonomik talepler siyasi isyana dönüşürken uluslararası baskı yükseliyor. Bu süreç uzun vadeli bir krize dönüşebilir. Polis müdahalesinin sertliği insan hakları tartışmalarını alevlendirdi.
Tahran Büyük Çarşısı'ndaki görüntüler olayların zirvesini temsil ediyor. Zırhlı araçlar biber gazı ve tazyikli su müdahalenin şiddetini gösterdi. Protestocuların direnişi kararlılığı yansıttı. Çatışmalar ölü ve yaralı sayılarını yükseltti.
İran'daki bu olaylar bölgesel dengeleri doğrudan etkiliyor. Ekonomik krizin siyasi sonuçları yönetim için ciddi sınav yaratıyor. Pezeşkiyan'ın sözleri ile Trump'ın tehdidi süreci karmaşıklaştırıyor.
Gözaltılar ve yaralanmalar insan hakları eleştirilerini artırdı. Binden fazla gözaltı baskının boyutunu ortaya koyuyor. Ölümlerin 35'e ulaşması acıyı derinleştiriyor.
Protestoların 10. gününde gelinen aşama çözümün zorluğunu gösteriyor. Ekonomik talepler rejim karşıtlığına evrilirken uluslararası baskı artıyor. Önümüzdeki günler yeni gelişmelere gebedir.
İran sokaklarındaki hareketlilik dünya kamuoyunun dikkatinde kalmaya devam edecek. Tahran Büyük Çarşısı'ndaki müdahale olayların simgesi oldu. Gelişmeler bölgesel istikrar açısından kritik önem taşıyor. Süreç tüm taraflar için belirleyici bir evreye girdi.
Bu protestolar ekonomik krizin siyasi yansımalarını gözler önüne seriyor. Ölü sayısının 35'e yükselmesi trajedinin boyutunu artırırken gözaltılar ve yaralanmalar baskının şiddetlenmesini gösteriyor. Uluslararası tepkiler süreci daha da karmaşıklaştırıyor. Önümüzdeki dönem yeni aşamaları getirebilir.
