Piyasadaki fiyat hareketleri, her zaman en çok konuşulan konular arasında yer alıyor. Özellikle bir yılın sonunda yaşanan değişimler, herkesin dikkatini çekiyor ve önümüzdeki döneme dair ipuçları veriyor. Bu dalgalanmalar, hem alışveriş yapanları hem de üreticileri yakından ilgilendiriyor.
2025 yılında markette takip edilen 41 ürünün 28'inde fiyat artışı yaşanırken, 13 üründe fiyat düşüşü gözlenmiş. Fiyatı en fazla artan ürün hem markette hem üreticide limon olmuş. Bu durum, citrus ürünlerinin yıldızı olan limonu zirveye taşımış. Markette en fazla fiyat artışı yüzde 133,4 ile limonda gerçekleşirken, bunu yüzde 110,4 ile elma, yüzde 106,6 ile fındık ve yüzde 100,8 ile Antep fıstığı izlemiş.
Markette fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 40,6 ile beyaz lahana olmuş. Beyaz lahanadaki düşüşü yüzde 39,8 ile marul, yüzde 39,5 ile karnabahar ve yüzde 29,1 ile kuru soğan takip etmiş. Bu düşüşler, bazı sebzelerde arz fazlasının etkisiyle oluşmuş.
Üretici tarafında ise takip edilen 33 ürünün 16'sında fiyat artışı, 15'inde fiyat düşüşü yaşanmış, 2 üründe ise değişim olmamış. Üreticide en fazla fiyat artışı yüzde 343,4 gibi dikkat çekici bir oranla yine limonda görülmüş. Limonu yüzde 160,4 ile Antep fıstığı, yüzde 159,3 ile kuru kayısı ve yüzde 125,4 ile fındık izlemiş. Bu yüksek oranlar, üretim maliyetleri ve talep dengesindeki değişimlerle açıklanıyor.
Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 58,8 ile sivri biberde gerçekleşmiş. Sivri biberi yüzde 56,3 ile karnabahar, yüzde 54,8 ile marul ve yüzde 51,2 ile kuru soğan takip etmiş. Bu düşüşler, sezon geçişlerindeki arz artışından kaynaklanmış.
Aralık ayı özelinde üretici ve market arasındaki fiyat farkı en fazla yüzde 324,1 ile havuçta ortaya çıkmış. Havuç markette 4,2 kat fazlaya satılırken, bu farkı yüzde 245,6 ile mandalina (3,5 kat), yüzde 238,5 ile kabak (3,4 kat) ve yüzde 238 ile yeşil soğan (3,4 kat) izlemiş. Bu makas, zincirdeki maliyetlerin ve dağıtım kanallarının etkisini gösteriyor.
Aralık ayında markette 41 ürünün 30'unda fiyat artışı, 11'inde düşüş görülmüş. Markette en fazla artış yüzde 97,5 ile kabakta olmuş. Kabakı yüzde 77,3 ile domates, yüzde 75 ile salatalık ve yüzde 53,3 ile patlıcan takip etmiş. Bu artışlar, seralarda güzlük sezonun bitişi ve baharlık dikimlerin henüz olgunlaşmamasından kaynaklanan arz azalmasıyla bağlantılı.
Markette aralıkta en fazla düşüş yüzde 16,1 ile ayçiçek yağında yaşanmış. Ayçiçek yağını yüzde 12,2 ile toz şeker, yüzde 11,2 ile portakal ve yüzde 5,1 ile ıspanak izlemiş.
Üreticide aralık ayı için 33 ürünün 11'inde artış, 15'inde düşüş, 7'sinde değişim olmamış. En fazla artış yüzde 69,4 ile mandalinada, en fazla düşüş yüzde 38,1 ile beyaz lahanada gerçekleşmiş. Üretici fiyatlarındaki bu değişimler, talep azlığı, arz artışı ve sezon geçişleriyle açıklanmış. Örneğin kuru soğan, patates, portakal ve havuçta talep düşüklüğü fiyatları aşağı çekerken, lahana ve marulda arz fazlası etkili olmuş.
Genel olarak 2025 yılı, limonun hem market hem üretici tarafında zam şampiyonu olmasıyla öne çıkıyor. Yüzde 343,4'lük üretici artışı ve yüzde 133,4'lük market artışı, bu ürünün yıldızlığını pekiştiriyor. Diğer yandan bazı sebzelerde görülen düşüşler, dengeli bir tablo sunuyor.
Piyasadaki bu hareketlilik, üretici-market makasının önemini bir kez daha hatırlatıyor. Fiyat farklarının yüksek olduğu ürünler, dikkatle izlenmeyi gerektiriyor. Özellikle havuç gibi ürünlerdeki 4,2 katlık fark, sistemdeki dinamikleri gözler önüne seriyor.
Aralık ayının özel değişimleri ise kış sebzelerindeki dalgalanmaları yansıtıyor. Kabak, domates ve salatalık gibi ürünlerdeki yüksek artışlar, geçiş döneminin etkisini gösterirken, ayçiçek yağı gibi temel ürünlerdeki düşüşler rahatlama sağlıyor.
Bu veriler, sahadaki gerçek fiyat ortalamalarına dayanıyor ve tüm bölgelerdeki satış kanallarından derlenmiş. Fiyat makasının nedenleri doğru analiz edildiğinde, daha sağlıklı çözümler üretilebileceği vurgulanıyor.
2025'in zam şampiyonları, özellikle kuru yemiş ve citrus grubunda yoğunlaşırken, düşüş şampiyonları sebze ailesinde öne çıkıyor. Limonun rekor artışı, elma ve fındığın güçlü performansı, yılı unutulmaz kılıyor.
Piyasa takipçileri için bu detaylar, alışveriş stratejilerini şekillendirmede önemli rol oynuyor. Hem artışlar hem düşüşler, fırsatları ve dikkat edilmesi gereken noktaları işaret ediyor.
Genel tablo, 41 ürünün çoğunda artış yaşanmasına rağmen bazı kategorilerde dengeleyici düşüşler olduğunu gösteriyor. Bu çeşitlilik, piyasanın dinamik yapısını ortaya koyuyor ve önümüzdeki dönem için ipuçları veriyor.
Zam ve indirim şampiyonlarının bu şekilde belirlenmesi, yıl sonu değerlendirmelerinde vazgeçilmez bir referans oluyor. Limonun zirvedeki yeri, 2025'in en çarpıcı gelişmesi olarak hafızalara kazınıyor.